کشاورزی در شرایط شور ۱ – انواع شوری

محصولات منحصربفرد اصلاح خاک از معتبرترین شرکت های دنیا

شوری طبیعی یا اولیه: شوری اولیه یا طبیعی از تجمع املاح )نمکهای( حاصل از فرآیندهای طبیعی و در طی زمانهای طولانی، در خاک یا آبهای زیرزمینی به وجود میآید. بدین ترتیب که در اثر فرآیندهای طبیعی، نمکها آزاد و رها شده و در طول زمان در خاکها و یا آبهای زیرزمینی تجمع میکنند، و به تدریج و به طور طبیعی خاک و یا آب شور میشود.

- شوری ثانویه یا غیرطبیعی: شوری ثانویه در اثر فعالیتهای بشر و عوامل انسانی ایجاد میشود. بدین ترتیب که کارهایی که منجر به بهم خوردن تعادل هیدرولوژیکی خاک، و عدم تعادل بین آب ورودی )آبیاری یا بارندگی( و آب مورد مصرف گیاه )تعرق( میشود، باعث شور شدن خاک میگردد.

پراکندگی خاکهای شور در ایران

خاکهای شور بیشتر در مناطق خشک و نیمه خشک، یعنی مناطقی که میزان بارندگی آنها جهت شستشوی نمکهای محلول خاک کافی نیست و تبخیر در آنجا بالا است، مشاهده میشود )شکل(. همچنین، خاکهای شور در اراضی  و مناطقی که زهکشی مناسبی ندارند، به وفور دیده میشوند. مناطق خشک زمینهای موجود در مناطقی هستند که رطوبت خاک آنها به طور معمول به اندازهای نیست که بتوان برای تولید مطلوب محصولات زراعی به آن اتکا کرد و نیازمند آبیاری هستند. حداقل ۳۶ % کل زمین جزو اقلیم خشک است و برای تولید محصولات زراعی و باغی نیازمند آبیاری هستند. خصوصیات خاکهای مناطق خشک بسیار متفاوت از خاکهای مناطق مرطوب می باشد و دارای مشکلات خاصی برای توسعه کشاورزی پایدار میباشند. از مهمترین این مشکلات، مشکل شوری اراضی است. بیش از ۹۰ % کشور ایران دارای اقلیم خشک است. متوسط بارندگی سالیانه کشور از ۵۰< میلیمتر در کویر تا ۱۶۰۰>میلیمتر در حاشیه دریای خزر متغیر است. متوسط بارندگی سالیانه ایران در حدود ۲۵۳ میلیمتر است، در حالیکه متوسط بارندگی سالیانه جهان در حدود ۸۶۰ میلیمتر میباشد. از طرف دیگر، تبخیر سالیانه ایران از ۷۰۰ میلیمتر در سواحل دریای خزر تا ۴۰۰۰> میلیمتر در مناطق کویری و بیابانی کشور و جنوب شرقی استان خوزستان متغیر است.