محلول پاشی منابع سولفاته و کلاته آهن در عملکرد پسته
اثرات محلولپاشی آهن از منابع سولفاته و کلاته بر عملکرد و کیفیت میوه درختان پسته رقم اوحدی در استان کرمان
پسته یکی از مهم ترین محصولات باغی نواحی خشک و نیمه خشک ایران است. ایران برای حدود ۴۰۰ هزار هکتار سطح زیر کشت از بزرگترین تولیدکنندگان این محصول در دنیا به شمار می رود. و در حال حاضر استان کرمان و به خصوص شهرستان رفسنجان مهمترین منطقه پسته کاری ایران می باشند. به دلیل اهمیت اقتصادی این محصول و سازگاری آن با شرایط نامساعد محیطی از جمله شوری آب و خاک و مقاومت به خشکی و کم آبی، امروزه مناطق وسیعی در ایران به کشت این محصول اختصاص یافته است. این درحالی است که مقدار تولید پسته در ایران در حدود ۲۵۰ تا ۱۵۹ هزار تن است. بنابراین مشخص می گردد که مقدار تولید در واحد سطح پایین است. از دلایل این امر می توان به سیستم خرده مالکی حاکم بر باغات پسته، کمیت و کیفیت پایین آب آبیاری، شور و آهکی بودن اغلب خاک های منطقه پسته کاری، رها شدن برخی باغات پسته به دلایل گوناگون، شرایط اقلیمی و مدیریت ضعیف باغ ها در جنبه های مختلف اشاره نمود. یکی از جنبه های ضعیف مدیریتی در این مناطق، مدیریت تغذیه و کوددهی باغ ها یا به طور کلی مدیریت خاک و تغذیه گیاه می باشد. اغلب باغداران پسته کار سالیان متمادی بدون توجه به نیاز خاک و درختان پسته به طور سنتی به کوددهی در باغ های خود پرداخته اند و این مسئله باعث برهم خوردن تعادل عناصر غذایی در خاک و درختان پسته گردیده است که یکی از دلایل مهم عملکرد پایین محصول پسته در بسیاری از مناطق به شمار می آید. علاوه بر این، بالا بودن pH، مقدار کربنات کلسیم و بی کربنات و پایین بودن درصد مواد آلی و همچنین در مواردی بالا بدون فسفر در این مناطق می تواند باعث کاهش فراهمی عناصر کم مصرف از جمله آهن در خاک و در نتیجه کمبود آن در گیاه شود.
محصول آهن EDDHA و EDTA شرکت های اگریکم ترکیه و K+S آلمان
تحقیقات انجام شده در مورد وضعیت تغذیه ای درختان پسته، در مناطق پسته کاری استان کرمان نشان داده است که باغ های پسته با عملکرد پایین به طور کلی دارای ترتیب نیاز عناصر غذایی بصورت Mn > Zn > K > Fe > N > Cu > P > Ca > B > Mg می باشند. در این توالی، عنصر آهن Fe در اولویت چهارم از نظر کمبود در باغ های با عملکرد پایین قرار دارد.
گیاهان برای رشد بهینه به عرضه ی مداوم آهن نیاز دارند. آهن یکی از اساسی ترین عناصر تشکیل دهنده ی سیستم های اکسید و احیاکننده ی گیاهان است و به علت توانایی در تغییر ظرفیت می تواند به عنوان یک جز اساسی در سیستم اکسید و احیا، انتقال الکترون را تسهیل نماید. آهن از مهم ترین ترکیبات آنزیم های مرتبط با انتقال الکترون مثل سیتوکروم، پروتئین و سولفور آهن می باشد. همچنین آهن جز اصلی پروتئین های مرتبط با فتوسنتز و تثبیت نیتروژن و تنفس می باشد. بیشترین مقدار آهن در کلروگلاست برگ های سبز وجود دارد. کم تحرک بودن و جذب کم آهن یکی از دلایل مهم و اصلی برای کلروز آهن در گیاهانی است که در خاک های آهکی رشد می کنند.
محصول آهن مایع بهمراه اسیدهای آلی NoviChem ترکیه
به طور معمول درختانی که دچار کمبود آهن هستند درجات مختلفی از زردی بین رگبرگ ها را نشان می دهند. گاهی کمبود آهن حتی با وجود مقادیر زیادی از آهن نیز پیش می آید. به این جهت درجه ی تامین آهن درخت از طریق مقدار آهن فعال و یا همچنین نسبت آهن به منگنز مشخص می شود. حد بحرانی آهن در برگ درختان پسته در اواخر تیرماه تا اواسط مردادماه ۸۰ تا ۱۰۰ میلی گرم در کیلوگرم ماده ی خشک گزارش شده است. بسیاری از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک ها نظیر درشتی بافت (شنی بودن)، pH بالا، آهک بالا، ظرفیت تبادل کاتیونی پایین و میزان ماده ی آلی کم، قابلیت استفاده ی آهن را برای گیاهان تحت تاثیر قرار داده و باعث کمبود آهن می شوند. یکی از مهم ترین دلایل اصلی کمبود آهن در خاک های آهکی جنوب ایران، غلظت بالای بی کربنات است. همچنین مصرف بی رویه و بیش از نیاز کودهایی همچون فسفات آمونیوم در خاک های آهکی، باعث کمبود سایر عناصر کم مصرف همچون آهن، روی و مس در این خاک ها شده است.
کلروز آهن در گیاهان یک مشکل قدیمی است که در خاک های آهکی و یا قلیایی اتفاق می افتد. از جمله گیاهان حساس به کمبود آهن میتوان سیب، به، زردآلو، انگور، گردو، گردوی امریکایی، مرکبات و ... را نام برد.
گرچه کلات آهن Fe-EDDHA به عنوان یک منبع موثر برای رفع کمبود آهن تشخیص داده شده است. اما در ایران استفاده از کلات Fe-EDDHA به دلیل وارداتی بودن و قیمت بالای آن چندان صرفه اقتصادی نداشته و محدود می باشد.
محصول آهن آهسته رهش EDDHSA محصول شرکت آلوین
براساس گزارشات موجود به دلیل اثر متقابل بین عناصر به ویژه آهن و منگنز در خاک، در بعضی موارد کاربرد کلات EDDHA ممکن است باعث بروز اختلالات تغذیه ای سایر عناصر کم مصرف به ویژه منگنز شود. تحقیقات صورت گرفته در خاک های آهکی درمورد تاثیر مصرف کودهای آهن و منگنز بر روی بعضی از گیاهان دو لپه ای نظیر سویا و نخود نشان داده که کلات آهن باعث کاهش ماده خشک اندام هوایی و همچنین کاهش غلظت منگنز در نخود شده است اما عملکرد ماده ی خشک اندام هوایی در سویا را افزایش داده است.
محلول پاشی عناصر غذایی معدنی کم مصرف در گیاهان دارای کمبود، نسبت به کاربرد خاکی، در خاک های نامناسب ارجح بوده و روش مناسب تری به شمار می آید. چگونگی تاثیر محلول پاشی به فاکتورهای مختلفی از جمله ضریب جذب عنصر غذایی به وسیله برگ، زمان کاربرد در طول فصل و روز، pH مخلوط مورداستفاده ، غلظت و تکنیک محلول پاشی و شرایط محیطی بستگی دارد. علاوه بر این فاکتورها، باید اثرات محلول پاشی روی سوختگی برگ و میوه را در نظر داشت.
محققین اثرات مثبت محلول پاشی ترکیبات مختلف آهن در درختان میوه را گزارش نموده اند. محلول پاشی توام سولفات آهن ۰.۵% و سولفات روی ۰.۵% را نسبت به کاربرد خاکی، برای بهبود عملکرد و کیفیت میوه موز ارجح دانسته اند و اظهار کرده اند که این محلول پاشی باعث افزایش ۲۳ کیلوگرم وزن خوشه و ۲۵ میلی گرم بر صد گرم مقدار اسیدآسکوربیک میوه شده است.